Czym jest oprogramowanie?
Wiele jest definicji dotyczących oprogramowania z angielskiego software. Jedne definicje są dla zaawansowanych informatyków inne zaś dla kompletnych laików. Więc warto zauważyć, że z oprogramowania korzystają wszyscy, którzy posiadają komputer, laptop, telefony komórkowe oraz inne wszelkiego rodzaju urządzenia. Oprogramowanie zazwyczaj kojarzy się głównie z komputerami i chyba ma w nich najszersze zastosowanie. Dokładnie mówiąc oprogramowanie to pewien system za pomocą, którego możemy pracować na takich właśnie urządzeniach jak komputer. Oprogramowanie ma na celu przetwarzanie informacji w taki sposób jak określa jego twórca. Program komputerowy oraz aplikacja są synonimami słowa oprogramowanie więc można się domyśleć z czym to się je. Oprogramowania mogą mieć bardzo zróżnicowany zakres działania, mogą one oscylować tylko na pewnego rodzaju informacjach albo obejmować praktycznie wszystkie. Wszystko to zależy jak bardzo rozbudowane będzie oprogramowanie. Ta dziedzina jest bardzo mocno powiązana z informatyką gdyż od niej właśnie powstała, to właśnie informatycy są odpowiedzialni za tworzenie aplikacji, programów komputerowych i co za tym idzie całego oprogramowania. Rozróżnić można oprogramowania systemowe, użytkowe oraz programistyczne. Systemowe wiążą się z całą obsługą komputerów czyli jest niezbędnym czynnikiem do działania na komputerach. Programistyczne mają na celu działanie w powiązaniu z innymi programami. Użytkowe zaś mają bezpośredni kontakt z użytkownikiem, które realizuje w pełni jego potrzeby. Oprogramowanie można porównać z odzieżą, a komputer z naszą osobą. Bez ubrania nigdzie nie wyjdziemy i nic nie zrobimy, tak więc z oprogramowaniem jest praktycznie tak samo. Każdy komputer trzeba odpowiednio ubrać w system operacyjny. Urządzenie samo z siebie nie będzie działało jeżeli nie zainstaluje się na nim czegoś Dzięki za wszystko czemu będziemy je mogli kontrolować oraz nim sterować.
Front Row od Apple
Front Row jest oprogramowaniem przeznaczonym wyłącznie dla komputerów z Mac OS X. Cechą charakterystyczną Front Row jest współpraca z pilotem (dołączanym do komputerów od Apple). Cechą programu, podobnie jak pilota, jest prostota obsługi. Front Row obsługuje się za pomocą menu, które przypomina trochę to znane z kin domowych- ułożone hierarchicznie w pełni zadowala się sześcioprzyciskowym pilotem.
Czy Front Row jest programem w jakiś sposób rewolucyjnym? Nie, to po prostu szczególna przeglądarka plików multimedialnych i gdyby nie komunikacja z pilotem to pewnie nie byłoby o czym mówić. Jest jednak jeszcze coś. Microsoft jak do tej pory nie wprowadził na rynek sensownego konkurenta. Wprawdzie wiele programów daje możliwość kontroli za pośrednictwem pilota, jednak obsługa w żadnym razie nie jest tak intuicyjna jak w przypadku Front Row. Zresztą zastosowania Front Row są dosyć ograniczone- najlepiej sprawdza się on w szkołach, na kursach i prezentacjach, ponieważ w domu zupełnie wystarcza kontrola za pośrednictwem klawiatury i myszy, tym bardziej że piloty z zaledwie 6 przyciskami są rzadkością poza sferą produktów Apple.
Na tym przykładzie chciałem pokazać, że i Apple czasem robi pewne rzeczy na wyrost. Front Row nie jest potrzebny każdemu, więc zaprzecza idei użyteczności komputerów Mac. Owszem, w niektórych przypadkach z Front Row korzystano bardzo chętnie, ale to nie oznacza, że tego typu oprogramowanie powinno od razu być dołączane w standardzie do każdego komputera. W zupełności by wystarczyło, gdyby w formie freeware albo za symboliczne kilka dolarów można je było pobrać. Choć idea była słuszna, nie przyjęła się, dlatego też Front Row nie jest dołączany w standardzie do komputerów Apple z systemem operacyjnym Mac OS X Lion.
I cóż, że ze strony Microsoftu nie ma konkurencji? Tam, gdzie jest to potrzebne, na rynku działają już producenci podobnego oprogramowania. Jego jakość i przydatność to oczywiście zupełnie inna sprawa, pewne natomiast jest, że w swoim parciu na innowacyjność, Apple też czas przestrzeli. Czy zyskuje na tym konkurencja? Nie, ale to bajer, jakich sporo można znaleźć w każdym większym systemie operacyjnym, choć tak naprawdę nikt o jego pojawienie się wcale szczególnie nie zabiegał.
Oprogramowanie demo
Dla użytkowników większości poważnych systemów operacyjnych- unikają tego zagadnienia tylko użytkownicy systemów z rodziny Linux- pojęcie dema jest znane. Wersje demonstracyjne mają wszystkie bardziej oczekiwane gry, wiele programów użytkowych, a nawet systemy operacyjne czy oprogramowanie sieciowe.
Główny podział wersji demonstracyjnych pozwala wyróżnić demo interaktywne i nieinteraktywne, przy czym dla nas szczególnie interesująca jest opcja pierwsza- mniej lub bardziej funkcjonalne oprogramowanie, a nie druga, czyli film, trailer lub podobne. Także wśród dem interaktywnych można przeprowadzać dalsze podziały, jednak nie wchodząc w szczegóły technologiczne można powiedzieć, że wersje demo mogą albo oferować pełną mechaniką (fizykę) gry i kończyć się na wczesnym jej etapie, albo ograniczać czas gry. Różnice kryją się w konstrukcji licencji oprogramowania i tu wyróżnia się między innymi wersje trial, shareware i freeware. Pierwsze mogą być skonstruowane dość dowolnie, często na przykład są to licencje z limitem uruchomień programu, a dodatkowo ograniczają dostęp do niektórych funkcji, shareware pozwala na czasowe (na przykład przez siedem dni) wykorzystanie oprogramowania, a po tym czasie wymusza deinstalację lub zakup pełnej wersji, natomiast freeware to wersje czasowo nieograniczone, ale za to z istotnie ograniczoną użytecznością.
Celem istnienia wszelkich rodzajów wersji demonstracyjnej jest oczywiście zaprezentowanie produktu potencjalnemu klientowi. Wersje demo powiązane są najściślej z historią systemów Windows. Użytkownicy Maców to zupełnie inna grupa docelowa i tam demonstracje, choć oczywiście istnieją, nie są aż tak popularne- wiele programów ma już tak ugruntowaną opinię, że wersję dema przejmują starsze wersje oprogramowania udostępniane już później za darmo przez producentów. Warto tu wspomnieć też o tym, że często jako demonstrację systemów operacyjnych udostępnia się właśnie starsze wersje systemów operacyjnych. Wersje demo nie są przygotowywane dla systemów z rodziny Linux (przynajmniej dla programów z zalecaną licencją), choć producenci czasem tworzą kilka wersji (mniejszych lub większych) przeznaczonych dla różnych użytkowników. Wersja demo zwyczajnie nie ma prawa bytu w świecie darmowego oprogramowania- z tego samego powodu nie istnieją testowe wersje samych systemów operacyjnych z pingwinem.
Programy antywirusowe i własne programy
Oprogramowanie antywirusowe jest w komputerze niezbędne, nawet jeśli mamy świetny system operacyjny i w ogóle nie używamy komputera do korzystania z Internetu. Coś niebezpiecznego może przenieść na swój komputer nawet przy pomocy niezwykle ostrożnie używanego nośnika pamięci. Jeśli więc mamy nowy komputer, powinniśmy się upewnić, że jakiś antywirus na nim jest, zanim cokolwiek w niego wepniemy lub podłączymy go do Internetu. Zwykle program antywirusowy jest z zainstalowany, ale trzeba uważać, bo może to być wersja testowa i jeśli tylko licencja na nią wygaśnie konieczne będzie znalezienie innego antywirusa. Programy antywirusowe mogą być bardzo różne i mieć mniej lub więcej funkcji. Mogą być płatne, ale też darmowe i to zupełnie niezłe. Wybór oprogramowania w największym stopniu zleży od tego, jak użytkujemy nasz komputer i przed czym w najbardziej potrzebujemy go chronić. Niezależnie od szczegółowego celu, antywirus jest absolutną koniecznością, dzięki której nasz komputer, nasze oprogramowanie, a przede wszystkim dane, mogą być bezpieczne.
Większość z nas nie jest informatykami, raczej posługujemy się komputerami intuicyjnie. Oczywiście możemy być zupełnie nieźli w pewnych obszarach funkcjonowania komputera, takich jak edytory tekstu albo programy graficzne, ale zwykle całościowej wiedzy o nim nie mamy. A może warto się takiemu oprogramowaniu przyjrzeć bliżej. Zacznijmy od naszego systemu operacyjnego. Nawet w nowo zakupionym komputerze jest sporo różnych interesujących funkcji, z których możemy korzystać. Znajdzie się coś do odtwarzania muzyki i oglądania filmów, być może również coś do prostej grafiki czy obróbki zdjęć. Można się jednak w nasze oprogramowanie nieco wgłębić, wtedy okaże się, że mamy też na przykład prosty program do montowania dźwięku i krótkich filmów, a także kalkulator naukowy z całą masą różnych funkcji przydatnych do profesjonalnych, skomplikowanych obliczeń. Zanim więc powiemy, że czegoś w naszym komputerze nie ma, lepiej się rozejrzyjmy w dostępnych programach. Wówczas prawdopodobnie okaże się, że wszystko jest na miejscu.
Programy graficzne – obróbka zdjęć
Programy graficzne są jednymi z najbardziej popularnych specjalistycznych oprogramowań. Mogą być bardzo różne. Te najprostsze zwykle są dostępne razem z systemem operacyjnym. Są też programy darmowe, które mają już nieco więcej funkcji i na których można się sporo nauczyć. Oczywiście są też programy dla profesjonalistów. Te zwykle są bardzo drogie, zwłaszcza z punktu widzenia zwykłego śmiertelnika. Na tego typu oprogramowanie mogą sobie pozwolić nieliczni. I ma to swój sens, bo jego zakup tylko wtedy jest zasadny, gdy posiadacz potrafi w pełni wykorzystać potencjał programu, który nabył. Jeśli więc jest się amatorem lepiej na początek wybrać coś prostszego. Wtedy można się przekonać czy grafika, to coś, co faktycznie jest pasjonujące i w czym ma się trochę talentu. Dopiero po opanowaniu łatwiejszych programów można się pokusić o przetestowanie profesjonalnego oprogramowania. Zresztą nie trzeba od razu ich kupować, można wykorzystać wersje testowe, które działają przez kilka tygodni po zainstalowaniu.
W kwestii fotografii prawie każdy, choć w minimalnym stopniu się orientuje. Zwłaszcza w dobie aparatów cyfrowych i komputerowej obróbki zdjęć. Oczywiście niewielu robi to profesjonalnie, ale zazwyczaj na własny użytek wystarcza. O tym właśnie pomyśleli twórcy systemów operacyjnych, w których zawarty jest prosty program do przeglądania i obróbki zdjęć. Przy jego pomocy nie stworzymy wielkich dzieł w rodzaju realistycznego fotomontażu, ale z powodzeniem przytniemy zdjęcie, wyostrzymy kolor lub zmienimy zdjęcie na czarno-białe. Jeżeli chcemy czegoś więcej musimy pomyśleć o bardziej profesjonalnym programie. W tym zakresie wiele firm proponuje darmowe programy do obróbki zdjęć. Dzięki ich opanowaniu możemy już osiągnąć nieco więcej. Rzecz jasna najlepsze efekty możemy wypracować posługując się profesjonalnymi programami od obróbki zdjęć, ale tutaj trzeba już znacznie większych umiejętności. Lepiej nie zaczynać od tak wysokiej poprzeczki, bo można się zniechęcić początkowymi niepowodzeniami.